คู่มือการใช้งาน เมนู System Services - (DirectAdmin Admin Level)

รู้จัก System Services และเข้าเมนูจาก Dashboard

เมนู System Services ใน DirectAdmin ระดับ Admin Level ใช้สำหรับดูสถานะบริการหลักบนเครื่อง เช่น DirectAdmin, mail service, web server, database, DNS, PHP-FPM และ SSH ในมุมของผู้ดูแลระบบ เมนูนี้ยังมีปุ่มสำหรับดู log ของแต่ละ service, reload/restart/stop service รายตัว, ปิด watchdog ของ service และ reboot เครื่องทั้งระบบ

เส้นทางเข้าเมนูจาก Dashboard คือ:

Admin Level > Admin Tools > System Services

จากหน้า Dashboard ให้ตรวจว่าด้านบนอยู่ที่ระดับ Admin แล้วดูเฉพาะกลุ่ม Admin Tools จากนั้นกดเมนู System Services

เมนูนี้เหมาะกับงานตรวจ health ของ service, เช็กว่า service ใดกิน memory สูงผิดปกติ, ดู log ของ service ที่มีปัญหา และสั่ง restart เฉพาะ service เมื่อมีแผนแก้ไขชัดเจนแล้ว ไม่ควรใช้เป็นหน้าทดลองกดปุ่ม เพราะคำสั่งบางรายการจากหน้าจอตัวอย่างทำงานทันทีโดยไม่มีหน้าต่างยืนยันก่อนสั่งงาน

คำเตือนสำคัญ: System Services เป็นเมนูระดับระบบ ปุ่ม Stop, Restart, Reload, Disable Watchdog และ Reboot server อาจกระทบเว็บไซต์ อีเมล DNS database หรือช่องทางเข้าเครื่องจริง ก่อนกดต้องรู้ว่า service นั้นทำหน้าที่อะไรและมีแผนย้อนกลับอย่างไร

สำรวจสถานะ Service และเครื่องมือควบคุม Server

เมื่อเข้าเมนูแล้ว breadcrumb ด้านบนแสดง Dashboard > System Services โดย Dashboard เป็นลิงก์กลับหน้าแรก และ System Services คือหน้าปัจจุบัน ใช้ยืนยันว่ากำลังอยู่ในหน้าตรวจ service ไม่ใช่หน้า log หรือเมนู admin อื่น

ส่วนหัวของหน้าคือ System services และมีปุ่มสำคัญทางขวา:

• Reboot server - ปุ่มสีส้มสำหรับเข้าสู่ confirmation เพื่อ reboot เครื่องทั้งระบบ ต้องถือว่าเป็นคำสั่งระดับเครื่อง ไม่ใช่ restart เฉพาะ DirectAdmin panel
• Reload - ปุ่มโหลดข้อมูลสถานะ service ล่าสุดในตาราง ใช้หลังรอ service เปลี่ยนสถานะหรือหลังแก้ไขจากช่องทางอื่น
• เมนู Auto-refresh - ปุ่มแสดงค่าเริ่มต้น 15s สำหรับตั้งรอบ refresh อัตโนมัติของหน้าหลัก ตัวเลือกที่เห็นในระบบตัวอย่างคือ No Reload, 5 seconds, 10 seconds, 15 seconds, 30 seconds และ 1 minute

ถ้ากำลังจะอ่านค่าก่อนตัดสินใจ restart service ควรตั้ง auto-refresh ให้เหมาะสม หากไม่ต้องการให้ตัวเลขในตารางเปลี่ยนระหว่างตรวจ ให้เลือก No Reload ก่อนอ่านค่า แต่ถ้ากำลังรอดู service ที่เพิ่งถูกแก้ไข ให้ใช้ refresh interval สั้น ๆ แล้วหยุดเมื่อได้ข้อมูลพอแล้ว

ตารางหลักไม่มี tab แยก, ไม่มีช่องเลือกสำหรับเลือกหลาย service พร้อมกัน และไม่มีคำสั่งแบบหลายรายการ ด้านบน การจัดการจะเกิดเป็นราย service ผ่านปุ่ม View logs และปุ่มจุดสามจุดท้ายแถวเท่านั้น จุดนี้ช่วยลดโอกาสสั่งงานหลาย service พร้อมกัน แต่ก็แปลว่าต้องตรวจแถวให้ถูกก่อนเปิดคำสั่งเมนูตัวเลือกทุกครั้ง

อ่านสถานะ งาน และ Memory ของแต่ละ Service

ตาราง System Services ใช้ดูสถานะ service ทีละแถว โดยคอลัมน์และส่วนประกอบที่เกี่ยวข้องมีดังนี้:

ในหน้าจอตัวอย่างทุก service ในระบบตัวอย่างแสดงสถานะ Running และมี service อย่าง httpd, mysqld และ php-fpm ที่มีรายละเอียด metric เพิ่มเติม ข้อมูลตัวเลขในภาพเป็นสถานะของเครื่องระบบตัวอย่างณ เวลาถ่ายภาพ ไม่ควรนำไปเทียบตรง ๆ กับเครื่อง production ของคุณ

ตารางนี้ไม่มีปุ่ม Columns, ไม่มี search/filter เฉพาะตาราง และไม่มีช่องสำหรับเลือกแถว ดังนั้นวิธีลดความผิดพลาดคืออ่านชื่อ service, status, memory และปุ่มคำสั่งในแถวเดียวกันให้ครบก่อนคลิก ไม่ใช่พึ่งตำแหน่งแถวจากความจำ

ตรวจ Log ของ Service ในช่วงเวลาที่ต้องการ

กด View logs ของ service ใด service หนึ่งเพื่อเปิดหน้า Service Log ของ service นั้นตัวอย่างในภาพคือ service exim และ breadcrumb แสดง Dashboard > System Services > exim ใช้ breadcrumb ตรวจ scope ว่ากำลังดู log ของ service ที่ต้องการจริง

ส่วนควบคุมในหน้า Service Log มีดังนี้:

• Log level - ปุ่มเปิด checklist ของระดับ log ที่ต้องการแสดง
• Emergency, Alert, Critical, Error, Warning, Notice, Info, Debug - ช่องเลือกสำหรับเปิด/ปิด severity ของ log ในมุมมองปัจจุบัน ในบัญชีตัวอย่างทุกช่องเลือกถูกเลือกอยู่
• From และ To - ช่อง date/time picker สำหรับกำหนดช่วงเวลาของ log เมื่อกดช่องจะมี calendar เดือน/ปีและ time picker ให้เลือก
• Reload - โหลด log ตาม filter ปัจจุบันอีกครั้ง เหมาะหลัง reproduce ปัญหาแล้วกลับมาตรวจ
• เมนู Auto-refresh - ในหน้า log แสดงค่า N/A เมื่อไม่ reload อัตโนมัติ ตัวเลือกที่เห็นในระบบตัวอย่างคือ No Reload, 10 seconds, 30 seconds และ 1 minute

ตาราง log มีคอลัมน์หลักคือ Time และ Message พร้อมคอลัมน์ ไอคอน/ระดับ log ด้านซ้าย หากไม่มีรายการตาม filter ปัจจุบัน ระบบแสดง สถานะว่างว่า No log entries found ซึ่งแปลว่าไม่พบ log ในเงื่อนไขที่เลือก ไม่ได้แปลว่า service ไม่มีปัญหาเสมอไป

แนวทางใช้งานคือเริ่มจากเลือกช่วงเวลาให้ตรงกับเวลาที่เกิดปัญหา เปิด severity ที่เกี่ยวข้อง เช่น Error/Warning ก่อน แล้วค่อยขยายไป Info/Debug หากต้องการรายละเอียดเพิ่ม ถ้าเพิ่งกดคำสั่งกับ service ให้ใช้ Reload หรือ auto-refresh ชั่วคราวเพื่อตรวจว่ามี error ตามมาหรือไม่

Reload, Stop หรือ Restart Service อย่างระมัดระวัง

ปุ่มจุดสามจุดท้ายแถวเปิดคำสั่งเมนูตัวเลือกของ service นั้น ใน service ที่กำลัง Running หน้าจอตัวอย่างแสดงคำสั่งหลัก 4 รายการ:

ข้อสำคัญที่สุดของเมนูตัวเลือกนี้คือคำสั่งเป็นรายแถวและมีผลกับ service ที่แถวนั้นระบุ ไม่ใช่กับ service ที่กำลังคิดอยู่ในหัว ก่อนเปิดเมนูตัวเลือกให้เลื่อนสายตาในแนวเดียวกันจากชื่อ service ไปยังปุ่มจุดสามจุด และหลังเปิดเมนูตัวเลือกให้ตรวจอีกครั้งว่าปุ่มอยู่ในแถวที่ต้องการจริง

สิ่งสำคัญคือ จากการทดสอบ พบว่า Restart ทำงานทันทีและแสดง notification หลังสำเร็จ โดยไม่มี confirmation ก่อนสั่งงาน ดังนั้นให้ถือว่า Reload, Stop, Restart และ Disable Watchdog เป็นคำสั่งที่ต้องตัดสินใจก่อนคลิก ไม่ใช่ปุ่มที่กดแล้วค่อยอ่าน confirmation ทีหลัง

ตรวจสอบให้ครบก่อน Reboot Server

ปุ่ม Reboot server เปิดหน้าต่าง Reboot Server โดยข้อความถามว่า Are you sure you want to reboot server? และมีช่อง Please enter your password to confirm เพื่อให้กรอกรหัสผ่านก่อนยืนยัน นี่เป็น confirmation ที่มีผลระดับเครื่องทั้งระบบ ไม่ใช่เพียง restart service ในตาราง

ส่วนประกอบของหน้าต่างมีดังนี้:

• ปุ่ม X มุมขวาบน - ปิดหน้าต่างโดยไม่ reboot
• ไอคอน warning - สื่อว่าคำสั่งนี้มีความเสี่ยงสูงและต้องยืนยันก่อนทำ
• ช่อง password - ต้องกรอกรหัสผ่าน admin เพื่อยืนยันตัวตนก่อน reboot
• ปุ่ม Show / ไอคอนรูปตา - ใช้แสดงหรือซ่อนรหัสผ่านที่กรอก เพื่อป้องกันพิมพ์ผิด
• Cancel - ยกเลิกและกลับไปหน้าตาราง service
• Confirm - ยืนยัน reboot หลังกรอกข้อมูลที่ระบบต้องการ ปุ่มนี้คือจุดสั่งงานจริง

ก่อนกดคำสั่งใด ๆ ใน System Services โดยเฉพาะ Stop, Restart หรือ Reboot server ให้ตรวจตามลำดับนี้:

1. ยืนยัน service - อ่านชื่อ service ให้ตรงกับอาการ เช่นเว็บ, mail, database, DNS หรือ SSH
2. ดู log ก่อน - เปิด View logs และดูช่วงเวลาที่เกิดปัญหา ถ้าไม่มี log ให้ขยายช่วงเวลาและ severity
3. ประเมินผลกระทบ - ถ้าเป็น mysqld, httpd, php-fpm*, exim, named หรือ sshd ให้รู้ว่าลูกค้าหรือทีมใดจะกระทบ
4. เลือกช่วงเวลา - ทำใน maintenance window ถ้าเป็นเครื่อง production หรือมีเว็บไซต์/อีเมลใช้งานจริง
5. มีทางกลับ - เตรียมช่องทางเข้าเครื่องสำรอง, backup, console หรือแผน rollback ก่อน reboot หรือ stop service สำคัญ
6. ตรวจหลังสั่งงาน - กลับมาดู Status, Tasks, Memory, log และทดสอบการใช้งานจริงหลัง service กลับมา Running

ถ้าไม่มั่นใจว่า service ใดควรถูก restart หรือควร reboot ทั้งเครื่องหรือไม่ ให้เก็บภาพหน้าจอหน้า System Services และ Service Log พร้อมเวลาที่เกิดปัญหา แล้วคุยกับทีมเทคนิคก่อน การ reboot อาจแก้อาการชั่วคราวได้ แต่ถ้า root cause ยังอยู่ ปัญหาเดิมอาจกลับมาอีกหลังเครื่องทำงานต่อ